Linux အခြေခံ Command များ - ၁

1. အခြေခံ Command တွေ

ဒီအခြေခံ Command တွေဟာ Linux ကို စသုံးတဲ့အခါ မဖြစ်မနေ သိထားသင့်တဲ့ အရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖိုင်စီမံခန့်ခွဲမှု၊ ဖိုလ်ဒါပြောင်းလဲမှု၊ အချက်အလက်ကြည့်ရှုမှု စတာတွေအတွက် အဓိက အသုံးပြုပါတယ်။

ls - ဖိုင်နဲ့ ဖိုလ်ဒါစာရင်းကြည့်ဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: လက်ရှိ Directory (ဖိုလ်ဒါ) ထဲက ဖိုင်နဲ့ ဖိုလ်ဒါတွေကို ပြပေးတယ်။

ဥပမာ:

ls → ရိုးရိုး စာရင်းပြပါတယ်။

ls -l → အသေးစိတ် အချက်အလက် (Permissions, Owner, Size) နဲ့ပြတယ်။

ls -a → ဖုံးထားတဲ့ ဖိုင်တွေ (ဥပမာ - .bashrc) ပါ ပြတယ်။

မှတ်ချက်: Ubuntu လို Distribution တချို့မှာ ls အစား dir လို့လည်း သုံးလို့ရတယ်။

cd - Directory ပြောင်းဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: လက်ရှိ ဖိုလ်ဒါကနေ တခြား ဖိုလ်ဒါကို ပြောင်းပေးတယ်။

ဥပမာ:

cd /home/user → /home/user ဖိုလ်ဒါကို သွားတယ်။

cd .. → အပေါ်တစ်ဆင့် ဖိုလ်ဒါကို ပြန်တက်တယ်။

cd ~ → ကိုယ့် Home Directory ကို ပြန်သွားတယ်။

pwd - လက်ရှိ Directory လမ်းကြောင်းကြည့်ဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: လက်ရှိ ရှိနေတဲ့ ဖိုလ်ဒါရဲ့ အပြည့်အစုံ လမ်းကြောင်း (Path) ကို ပြတယ်။

ဥပမာ:

pwd → /home/user (ဥပမာ ရလဒ်)

mkdir - ဖိုလ်ဒါအသစ်ဖန်တီးဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: ဖိုလ်ဒါအသစ် တစ်ခု ဖန်တီးပေးတယ်။

ဥပမာ:

mkdir test → “test” ဆိုတဲ့ ဖိုလ်ဒါတစ်ခု ဖန်တီးတယ်။

mkdir -p test/subtest → အတွင်းဖိုလ်ဒါပါ ဖန်တီးတယ်။

touch - ဖိုင်အသစ်ဖန်တီးဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: ဗလာ ဖိုင်အသစ်တစ်ခု ဖန်တီးပေးတယ်။

ဥပမာ:

touch file.txt → “file.txt” ဆိုတဲ့ ဖိုင်တစ်ခု ဖန်တီးတယ်။

cp - ဖိုင် သို့မဟုတ် ဖိုလ်ဒါကူးယူဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: ဖိုင် ဒါမှမဟုတ် ဖိုလ်ဒါကို နောက်ထပ် တစ်နေရာကို ကူးပေးတယ်။

ဥပမာ:

cp file.txt /home/user → “file.txt” ကို /home/user ထဲ ကူးတယ်။

cp -r folder /backup → “folder” တစ်ခုလုံးကို အတွင်းပါတွေ ပါအောင် ကူးတယ်။

mv - ဖိုင် သို့မဟုတ် ဖိုလ်ဒါ ရွှေ့ဖို့ / အမည်ပြောင်းဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: ဖိုင် ဒါမှမဟုတ် ဖိုလ်ဒါကို ရွှေ့တာ ဒါမှမဟုတ် နာမည်ပြောင်းတာ လုပ်တယ်။

ဥပမာ:

mv file.txt /home/user → “file.txt” ကို /home/user ထဲ ရွှေ့တယ်။

mv file.txt newfile.txt → “file.txt” ကို “newfile.txt” လို့ အမည်ပြောင်းတယ်။

rm - ဖိုင် သို့မဟုတ် ဖိုလ်ဒါ ဖျက်ဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: ဖိုင် ဒါမှမဟုတ် ဖိုလ်ဒါကို ဖျက်ပေးတယ်။

ဥပမာ:

rm file.txt → “file.txt” ကို ဖျက်တယ်။

rm -r folder → “folder” နဲ့ အတွင်းပါတွေ အကုန် ဖျက်တယ်။

သတိ: ဖျက်ပြီးရင် ပြန်မရတော့ဘူး။

cat - ဖိုင်ထဲက အကြောင်းအရာကြည့်ဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: ဖိုင်ထဲက စာသားတွေကို Terminal မှာ ပြပေးတယ်။

ဥပမာ:

cat file.txt → “file.txt” ထဲက စာသားကို ပြတယ်။

cat file1.txt file2.txt > file3.txt → ဖိုင် ၂ ခုကို ပေါင်းပြီး “file3.txt” အဖြစ် သိမ်းတယ်။

whoami - လက်ရှိ သုံးစွဲသူကြည့်ဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: လက်ရှိ Login ဝင်ထားတဲ့ User နာမည်ကို ပြတယ်။

ဥပမာ:

whoami → user (ဥပမာ ရလဒ်)