Linux အခြေခံ command များ - ၂

ဒီ Command တွေကတော့ စနစ်ကို ပိုမိုထိရောက်စွာ စီမံခန့်ခွဲဖို့၊ အလုပ်လုပ်စေဖို့၊ ပြဿနာရှာဖို့ စတဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေမှာ အထောက်အကူဖြစ်ပါတယ်။

sudo - အုပ်ချုပ်သူအဆင့် အမိန့်ပေးဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: Superuser (Root) အဆင့်နဲ့ Command တွေကို လုပ်ဆောင်ခွင့်ပေးတယ်။

ဥပမာ:

sudo apt update → Package List ကို အဆင့်မြှင့်တယ် (Admin ခွင့်ပြုချက်လိုတယ်)။

သတိ: ဂရုစိုက်သုံးပါ၊ မှားရင် စနစ်ကို ထိခိုက်နိုင်တယ်။

apt - Software ထည့်သွင်းဖို့ / စီမံဖို့ (Debian/Ubuntu)

အလုပ်လုပ်ပုံ: Package Manager အနေနဲ့ Software တွေ ထည့်သွင်း၊ ဖယ်ရှား၊ အဆင့်မြှင့်တယ်။

ဥပမာ:

sudo apt update → Package List ကို အဆင့်မြှင့်တယ်။

sudo apt install vim → “vim” ဆိုတဲ့ Text Editor ကို ထည့်သွင်းတယ်။

sudo apt remove vim → “vim” ကို ဖယ်ရှားတယ်။

top - System အလုပ်လုပ်ပုံ စောင့်ကြည့်ဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: CPU, Memory, Process တွေရဲ့ အသုံးပြုမှုကို Real-time ပြတယ်။

ဥပမာ:

top → လက်ရှိ လည်ပတ်နေတဲ့ Process တွေကို ပြတယ်။ (q နှိပ်ပြီး ထွက်လို့ရတယ်)

ps - လည်ပတ်နေတဲ့ Process တွေကြည့်ဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: လက်ရှိ လည်ပတ်နေတဲ့ Process တွေကို စာရင်းပြတယ်။

ဥပမာ:

ps aux → အကုန်လုံး Process တွေကို အသေးစိတ် ပြတယ်။

kill - Process တစ်ခုကို ရပ်ဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: Process ID (PID) နဲ့ Process တစ်ခုကို အဆုံးသတ်တယ်။

ဥပမာ:

kill 1234 → PID 1234 ဖြစ်တဲ့ Process ကို ရပ်တယ်။

kill -9 1234 → အတင်းအကြပ် ရပ်တယ်။

grep - စာသားရှာဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: ဖိုင် ဒါမှမဟုတ် Output ထဲက စာသားတစ်ခုကို ရှာပေးတယ်။

ဥပမာ:

grep "error" log.txt → “log.txt” ထဲက “error” ပါတဲ့ စာကြောင်းတွေကို ပြတယ်။

ps aux | grep firefox → Firefox Process ကို ရှာတယ်။

chmod - ဖိုင် Permissions ပြောင်းဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: ဖိုင် ဒါမှမဟုတ် ဖိုလ်ဒါရဲ့ ခွင့်ပြုချက် (Read, Write, Execute) ကို ပြောင်းတယ်။

ဥပမာ:

chmod 755 script.sh → “script.sh” ကို Owner က Execute လုပ်ခွင့်၊ တခြားသူက Read ပဲ ပေးတယ်။

chown - ဖိုင် Owner ပြောင်းဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: ဖိုင် ဒါမှမဟုတ် ဖိုလ်ဒါရဲ့ ပိုင်ရှင်ကို ပြောင်းတယ်။

ဥပမာ:

sudo chown user file.txt → “file.txt” ရဲ့ ပိုင်ရှင်ကို “user” လို့ ပြောင်းတယ်။

wget - အင်တာနက်က ဖိုင်ဒေါင်းလုဒ်ဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: URL ကနေ ဖိုင်တွေကို ဒေါင်းလုဒ်လုပ်တယ်။

ဥပမာ:

wget https://example.com/file.zip → “file.zip” ကို ဒေါင်းလုဒ်လုပ်တယ်။

man - Command တွေရဲ့ လမ်းညွှန်ကြည့်ဖို့

အလုပ်လုပ်ပုံ: Command တစ်ခုရဲ့ Manual (အသုံးပြုနည်း) ကို ပြတယ်။

ဥပမာ:

man ls → ls Command ရဲ့ အသေးစိတ် လမ်းညွှန်ကို ဖွင့်ပြတယ်။

===========

Command များပေါင်းစပ်အသုံးပြုပုံ